Sözlük
Dış Ticaret ve İşletme ekseninde hazırlanmış bu sözlük başlangıç aşamasındadır. Sözlükte yer alan kelimeler günlük kullanımda karşılaşılabilecek halleriyle ifade edilmiştir.
T
T.B. - Trial Balance
Mizan
T.O. - Turnover
Ciro
T.r. - Trust receipt
Zilyetlik makbuzu
T.t. - Telegraphic transfer
Telgrafla para havalesi
T/C - Time Charter
Zamanla sınırlı gemi kiralama sözleşmesi
Taban Fiyatı
Hisse senetlerinin bir seans içinde işlem görebileceği en düşük fiyattır. Her hisse senedi için fiyat ve fiyat adımı göz önüne alınarak ayrı olarak hesaplanır.
Tahvil
Devletin 1 yıl, anonim ortaklıkların en az 2 yıl ve daha uzun vadeyle, ödünç para bulmak amacıyla, itibari kıymetleri eşit ve ibareleri aynı olmak üzere çıkardıkları borç senetleridir
Tahvil Ve Bono Fonu
Portföyünün en az %51'inin devamlı olarak borçlanma araçlarına yatırılmış fonlardır
Takas
Para kullanılmaksızın bir malın bir diğeriyle değiştirilmesidir. Takas, para birimi kolayca değiştirilemeyen ülkeler için önemli bir ticaret koludur.
Takasbank
Borsada kote olan senetlerin işlemlerin düzgün olarak işlenmesi ve düzenli olarak tutulması amacıyla borsada saklanmasıdır. İMKB'de işlem gören senetlerin muhafazası ile görevli olan İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş., kote olan senetlerin büyük bir kısmını muhafaza ettiği için ayrıca fiziki bir dolaşıma engel olmakta ve şirketleri senet basma külfetinden kurtarmaktadır.
Talon
Hisse senedinin kuponlarından oluşan kısmına verilen isimdir
Tar. - Tariff
Gümrük tarifesi
Tarife Benzeri Engeller
Malların girişinde alınan Gümrük vergisinden başka vergiler gibi, Gümrük tarifesinin etkisini taşıyan engellerdir
Tarife Dışı Engeller
Giriş kısıntı ve yasakları, tekeller, giriş işlemleri, giriş izni vb. gibi, uluslararası tecimde uygulanan gümrük tarifelerinde ya da tarife etkisini taşıyanlardan başka engellerdir.
Tarife Numarası
Gümrük ithalat genel tarife cetvelinde her mal veya mal grupları için saptanan numaralardır
Tasarruf
Gelirden tüketimin çıkartılması ile elde edilir
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu - TMSF
Tasarruf mevduatı sahiplerini belirli bir tutara kadar ilgili bankanın ödeme yetersizliği riskine karşın sigorta etmektir
Tasfiye Değeri / Likiditasyon Değeri
Şirket varlıklarının belirli bir süre içinde zorunlu satışı ile sağlanabilecek değerden tüm borçlar ödendikten sonra kalan miktarın, hisse senedi sayısına bölünmesi sonucu bulunan değerdir
Tavan Fiyatı
Hisse senetlerinin bir seans içinde işlem görebileceği en yüksek fiyattır. Her hisse senedi için fiyat ve fiyat adımı göz önüne alınarak ayrı olarak hesaplanır
Tavsiye Bankası
İhracatçının ülkesinde faaliyet gösteren bankadır. Başka bir ülke bankası adına yazılan kredi mektupları ile ilgilenir, ihracatçı firmaya kredinin kendi lehlerine açıldığını bildirir. Banka,ödeme sorumluluğuna girmek zorunda olmadan, ihracatçıyı kredi mektubu konusunda detaylı bir şekilde bilgilendirir.
Tavsiye Kapasitesi
Nakliyeci acentanın veya temsilcisinin, grubun onayı olmadan kesin kararlar veremeyeceğini belirten terimdir
TEFE
Toptan Eşya Fiyat Endeksidir
Tekel
Tek bir satıcı ve karşılığında çok miktarda alıcı olan piyasadır
Temel Analiz
Hisse senetlerinin gerçeğe en yakın fiyatlarını bulmaya yönelik bir yöntemdir
Temellük
Alacağın devralınması
Temerrüt
Borsa'da yapılan işlemler sonucunda, taahhütlerin gerektirdiği ödeme veya menkul kıymet teslimatlarının belirlenen süreler içinde gerçekleştirilmemesi sonucu oluşan durumdur
Temettü
Kar payı, Ortakların dönem içinde elde ettikleri kardan mevcut ortakların pay alma hakkıdır
Temettü Getirisi
Hisse senedinin yıllık getirisidir
Teminat
Borsa üyelerinin, borsa işlemleri dolayısı ile müşterilerine ve borsaya verebilecekleri zararlara karşılık olmak üzere, Borsa tüzel kişiliği adına yatırdıkları meblağa denir
Teminat Mektupları
Alıcı ile satıcı arasındaki güvenin sağlanması için bir banka aracılığına ihtiyaç duyulur. Bankalar borçluya kefil olarak bu güveni sağlar.
Teminat Tamamlama Çağrısı
Vadeli işlemler piyasasında alınan pozisyonlar için yatırılmış bulunan teminatın sürdürme teminatı düzeyine gerilemesi veya daha altına düşmesi durumunda, yatırımcının teminatını başlangıç teminatı seviyesine çıkarması için borsa tarafından yapılan çağrıdır
Temiz Konşimentosu
Taşıyıcı tarafından hazırlanan, getirdiği malların iyi durumda olduğunu,herhangi bir zarar görmediklerini bildiren makbuzdur
Temiz Taslak
Üzerine hiçbir belge iliştirilmemiş taslaktır
Temlik
Alacağın Devredilmesi
Temlik Notu
Faturanın üzerine yapıştırılan veya fatura basımında eklenen ve Factoring şirketine temlik edildiğini ve vadesinde o makama ödeneceğini gösteren nottur. Borçlunun dilinde yazılır
Ters Repo
Bir menkul kıymetin işlemin başlangıç valöründe alınıp, bitiş valöründe geri satılmasıdır (Menkul kıymetin geri satım vaadiyle alımı)
Tescil
Borsa'da gerçekleştirilen işlemlerin fiyatlarının doğruda, Borsa dışında gerçekleştirilen işlemlerin fiyatlarının ise bu işlemlerin Borsa'ya bildirimi sonrasında Borsa kaydına alınması işlemidir
Tescile Mesnet Belge
Kayıtlı sermaye sistemine tabi anonim ortaklıklarda, sermaye artırımı işlemleri tamamlandıktan sonra sermaye artırımının tescili için, Sermaye Piyasası Kurulunca verilen ve ödenmiş hisse senedi tutarını gösteren belgedir
Teslim Karşılığı Ödeme Prensibi
Borsa işlemlerinin takasında, tarafların, takasa olan borçlarını ödedikleri nispette alacaklarının ödenmesi prensibidir
Teyit Eden Banka
Akreditif bedelinin amir banka tarafından ödenmediğinde kendisi tarafından ödeneceğini lehtara taahhüt eden banka
Teyitli Akreditif
Amir banka tarafından, sağlamlaştırma ve doğrulayıcı yönde kendi sorumluluk ve taahhütlerini de ekleyerek açılan akreditif
Teyitsiz Akreditif
Bu tür akreditiflerde muhabir banka herhangi bir mali sorumluluk yüklenmez. Akreditifin açılmış olduğunu ve şartlarını lehtara bildirmekle yetinir.
Ticaret Dengesi
Bir ülkenin toplam ihracat ve ithalatı arasındaki farktır. Eğer ihracat ithalattan fazla ise istenilen ticaret dengesi kurulmuştur, değil de ticaret açığı var denilir.
Ticaret Politikası Önlemleri
Gözetim veya korunma önlemleri, miktar kısıtlamaları ve ithalat veya ihracat yasaklamaları gibi eşyanın ithal ve ihracı ile ilgili hükümlerle belirlenmiş tarife dışı önlemleri ifade eder
Ticari Ateşe
Kendi ülkesindeki elçilikte bulunan görevliler konusunda uzmandır
Ticari Fatura
Alıcı ile satıcı arasında yapılan işlemin bir kaydıdır
Ticari Tarifeler Üzerine Genel Anlaşma
İmzalayan ülkeler arasındaki ticari zorlukları azaltmak ve ticaret hacmini yükseltmek amacıyla hazırlanmış çok yönlü bir anlaşmadır
Toptan Satışlar Pazarı
Alıcıları önceden belli olan veya olmayan, belli bir miktarın üzerindeki hisse senedi işlemlerinin Borsa'da güven ve şeffaflık ortamında organize bir piyasada gerçekleşmesini sağlayan pazardır
Transit Taşıma
Döviz tahsis edilerek veya edilmeksizin satın alınan yabancı menşeli malların transit olarak veya doğrudan doğruya başka bir ülkeye satılması
Tranş
Tahvil ve Bono Piyasası'nda işlem yapabilme limiti içerisindeki her bir kademedir
TÜFE
Tüketici fiyat endeksi
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde Yerleşik Kişi
1. Bu bölgede kanuni ikametgâhı olan bütün gerçek kişileri,
2. Bu bölgede kayıtlı iş yeri, kanuni iş merkezi veya şubesi bulunan bütün tüzel kişi veya kişiler ortaklığını ifade eder
Kaynak ve Notlar