Mermer ve Diğer Doğal Taşlar

Türkiye’nin görünür , muhtemel, mümkün doğal taş rezerv toplamı 5,2 milyar metreküp - 13,9 milyar ton civarındadır. Bu rezervin büyük bir bölümü Afyon, Balıkesir, Muğla, Eskişehir, Denizli, Tokat, Çanakkale, Konya, Bilecik, Kırşehir ve Elazığ illerinde bulunmaktadır.

Türkiye’de üretilen ve uluslararası piyasada en tanınmış mermer çeşitleri; Süpren, Elazığ Vişne, Akşehir Siyah, Manyas Beyaz, Bilecik Bej, Kaplan Postu, Denizli Traverten, Ege Bordo, Milas Leylak, Gemlik Diyabaz ve Afyon Şeker’dir.

Mermer sektöründe faaliyet gösteren firmaların büyük çoğunluğu küçük ve orta ölçekli firmalara olup; üretimin tamamına yakın kısmı özel sektör tarafından yapılmaktadır.

Maden İşleri Genel Müdürlüğü - MİGEM verilerine göre 2007 yılında Türkiye’de en fazla üretilen doğal taş çeşitleri arasında mermer, andezit ve bazalt yer almaktadır. Mermer - oniks - traverten grubunda toplam üretim artışı %32, andezit - bazalt - granit - kayrak grubundaki artış miktarı ise %75’tir. Bir önceki yıla göre üretimin en fazla artış gösterdiği ürünler ise oniks, andezit ve bazalt olmuştur.

Doğal taş üretiminde görülen artış beraberinde ihracat değerinde de artış sağlamıştır. 2007 yılında bir önceki yıla göre %20 oranında artarak 1,2 milyar dolar olan ihracat değeri, 2008 yılında 1,39 milyar dolara ulaşmıştır. 157 farklı ülkeye ihracat yapılan doğal taş ticaretinde ABD, Çin ve Avrupa Birliği ülkeleri en önemli partner ülkeler olmuştur.

Doğal taş ihracatımızda en önemli katma değer %63’lük pay ile işlenmiş mermer ve travertene aittir. Doğal taş ihracatımızın 887 milyon doları işlenmiş mermere, 438 milyon doları blok mermer ihracatına, 72,5 milyon doları ise granit ve diğer sert taşların ihracatına aittir. İşlenmiş mermer ihracatında en önemli pazar, ihracatımızın %33’ünü oluşturan ABD olmuştur. Bu ülkeyi sırasıyla %7’lik payla İngiltere, %5’lik payla Kanada, S. Arabistan ve B.A.E. takip etmiştir.

Ham plaka ve blok mermer ihracatın artış gösterdiği bir diğer ürün grubudur. Bu ürünlerin 2008 yılı ihracatı, %30’luk artışla 438 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Çin, toplam ham blok mermer ihracatında %67’lik değerle ilk sırada yer alırken bunu sırasıyla Hindistan (%5), İtalya (%5), Suriye (%5) ve Yunanistan (%3) izlemiştir.

2008 yılında, 72,5 milyon dolarlık granit ve sert taş ihracatı gerçekleştirilmiştir. Bu ürünlerde en önemli alıcı ülkeler Çin, İtalya, Almanya ve Yunanistan olmuştur. Granit, ihracatı yeni gelişmekte olan bir sektör olmakla beraber bu alandaki yatırımların artmasıyla, ihracat değerlerinde de artış beklenmektedir.

Türkiye’nin dünya doğal taş ihracatındaki yeri, yatırımlara paralel olarak artmaktadır. International Trade Center (ITC) - Trade Map verilerine göre Türkiye, 2007 yılında dünya ham doğal taş ihracatında %19,6’lık pay ile İspanya’dan sonra 2. sırada; işlenmiş doğal taş grubunda ise %7,9’luk pay ile Çin (%30,6) ve İtalya’dan (%20,8), sonra 3. sırada yer almıştır.