Türkiye Kimya Sanayi Üretimi
Sosyal Sigortalar Kurumu verilerine göre (Temmuz 2007 itibariyle) kimya sanayi olarak
nitelendireceğimiz iş alanı kolunda toplam 3.999 işyeri görülmektedir. Bu iş yerlerinde toplam
81.527 kişi istihdam edilmektedir. Kimya sanayiinin toplam istihdam içindeki payı yaklaşık % 1
civarındadır. Bu da kimya sanayiini emek yoğun olmayıp, sermaye yoğun olduğunu
kanıtlamaktadır. Bu firmaların büyük çoğunluğu İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Adana,
Gaziantep ve Ankara’da faaliyet göstermektedir.
Türkiye ekonomisine, doğrudan ve diğer sektörlere sağladığı ara malı ile de dolaylı olarak büyük
katkıda bulunan Türk kimya sanayi üretimi 2006 yılında 15 milyar Euro olmuştur.
Türk kimya sanayiinin gelişimini sürdürmek, üretimini artırmak için mutlaka yatırım yapılması
gerekmektedir. Son yıllarda kimya sanayiindeki yatırımlar oldukça düşüktür. Yatırımlardaki
gerileme son yıllarda ekonomik nedenlere bağlansa da, karşımıza temel olarak sanayi için çok
önemli olan yer seçimi ve mevzuat çıkmaktadır. Hammadde kaynaklarına, pazarlara ve limanlara
yakın kimya organize sanayi bölgelerinin artması kimya sanayiinde yerli ve yabancı sermaye
yatırımlarının arttırılmasında önemli bir unsur olarak görülmektedir.
Kimya Sanayiinde toplam 314 adet yabancı sermayeli firma faaliyet göstermektedir.
Sermaye yoğun bir sektör olan kimya sanayiinde yabancı veya kamu yatırımı olmadan, büyük
ölçekli yatırım yapılmamıştır. Bu durumda sektörde dış ticaret dengesinin ithalat lehinde gelişmesi kaçınılmazdır. Ülkemizin toplam kimya sanayi ithalatı 24.5 milyar $ dır ve ithalatın önemli bir payını başta petrokimyasallar olmak üzere üretimde girdi olarak kullanılan hammaddeler
oluşturmaktadır. Söz konusu hammadde yatırımları, büyük ölçekli ve sermaye yoğun yatırımlardır.
Hammadde yatırımlarının yanı sıra sanayide know - how yoğun özel kimyasallar yatırımları da
gerekmektedir.
2007 yılının toplam yatırım tutarı 217 milyar lira olan 42 proje teşvik kapsamına alınmıştır. Bir
önceki yılın aynı dönemine göre proje sayısında % 17, toplam yatırım tutarında ise % 50 oranında
düşüş olmuştur.
Kimya sanayi ürünleriyle ilgili olarak TSE standardları dışında zorunlu hiç bir uygulama yoktur.
Üretimde uygulanan bu zorunlu TSE standardlar yavaş yavaş yerini AB ile uyumlu, yeni
yönetmelikler kapsamında daha kapsamlı uygulamalara bırakmaktadır. Sektörde faaliyet gösteren birçok firma, tedarikçi - müşteri ilişkisine bağlı olarak uygulamaya konulan ISO 9000 Kalite, ISO 14000 Çevre ve OHSAS 18000 İş Sağlığı ve Güvenliği Standardlarını uygulamaktadır. Ayrıca Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği tarafından yürütülmekte olan ve gönüllü bir girişim olan “Üçlü Sorumluluk” ülkemizdeki kimya sanayinde faaliyet gösteren firmalar tarafından uygulanmakta olan bir yönetim sistemidir.
Kaynak ve Notlar