Türkiye'de Meyve Suyu Üretimi

Ülkemizde meyve suyu üretimi 1960’lı yılların sonlarında başlamıştır. Yıllar içinde teknolojik gelişmeler yakından takip edilmiş ve ürün çeşitlendirmesine gidilmiştir. İç pazarda özellikle şeftali, vişne, kayısı ve karışık meyve nektarları tüketilmekte iken, ihracatta ağırlıklı olarak elma suları önem kazanmıştır. Ancak son yıllarda değişen eğilimler doğrultusunda iç pazarda elma, nar, domates ve üzüm suyuna ve özellikle % 100 meyve suyuna olan talebin artması bu ürünleri de iç pazarda kayda değer bir konuma getirmiştir.

Meyve suyuna işlenen meyve miktarı 2000 yılında 433 bin ton iken, 2006 yılında 582 bin tona çıkmıştır. 2001 ve 2002 yıllarındaki gerileme dikkate alındığında meyve suyuna işlenen meyve miktarının 2002’den sonra % 68,4 oranında önemli bir artış kaydettiği görülmektedir. Özellikle 2004 - 2005 yılları arasındaki artışı (% 23,3) nar, üzüm ve domates gibi meyvelerin meyve suyuna işlenmesine bağlayabiliriz. Bunun nedeni de üreticilerin meyve suyu pazarında yeni ürünler oluşturarak yeni talepler yaratmaları, son dönemlerde sağlıklı gıdalara artan talepten yararlanmak istemeleri ve nar, üzüm ve domates gibi meyvelerin sağlık üzerine olumlu etkilerinin toplumda öğrenilmeye başlanmasıdır. Özellikle nar son iki yıldır meyve suyuna işlenmeye başlamıştır ve işlenen nar miktarı 2005 - 2006 arasında 17,6 bin tondan 46,6 bin tona çıkmıştır. Meyve suyuna işlenen meyveler ve 2006 yılındaki payları şu şekildedir: % 48,6 elma, % 11,2 şeftali, % 9 vişne, % 8 nar, % 6,5 portakal ve % 6,2 kayısı, % 8,2 diğer meyvelerdir.

Meyve suyu üretiminde elma suyu (% 26,2), karışık meyve suyu (% 16,9), nar suyu (% 13,3) ve portakal suyu (% 13,2) önde gelmektedir. Meyve nektarında kullanılan önemli tatlar olarak şeftali (% 34,5), vişne (% 26,5), kayısı (% 16,3) ve karışık meyveler (% 13,8) sayılabilir. Meyve içeceklerinde kayısı (% 45,8), karışık (% 23,9), ananas (% 10,6) ve şeftali (% 9,4); aromalı içeceklerde ise şeftali (% 36,2), vişne (% 31,8) ve kayısı (% 20,8) önemli miktarlarda kullanılmaktadır.

Meyve nektarı hala en çok tüketilen (% 67) meyve suyu vb. içecek konumundadır. 2006 yılı % 100 meyve suyu tüketimi ise toplam meyve suyu vb. içecek tüketiminin % 7,8’idir. Aromalı içecek tüketimi ise toplam tüketimde % 20’lik paya sahiptir.

2006 yılı rakamlarına göre toplam meyve suyu vb. içecek üretiminin % 80’i yurt içi tüketime gitmektedir. Bu oran, % 100 meyve suyunda % 62, meyve nektarında % 78, meyve içeceklerinde % 74 ve aromalı içeceklerde % 98’dir.

Ancak yine de meyve suyu vb. içecek tüketimimiz dünya ortalamasının oldukça altındadır. Yaş meyve tüketimimizin fazla olması meyve suyu tüketimini olumsuz yönde etkilemektedir. Son yıllarda sağlıkla ilgili endişelerin artması ve etkili reklam stratejileri meyve suyu tüketimini artırmıştır. Özellikle yeni nesilde meyve suyu tüketim alışkanlıkları daha fazladır.