Avrupa Birliği Uyum Sürecinin Elektronik Sektörüne Etkisi

Avrupa Birliği ile teknik uyum Türk elektronik sanayisini etkileyen önemli bir süreçtir. CE işareti, Avrupa Birliği’nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde hazırlanan Yeni Yaklaşım Direktifleri kapsamına giren ürünlerin bu direktiflere uygun olduğunu ve gerekli bütün uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir birlik işaretidir. CE işareti, ürünlerin amacına uygun kullanılması halinde insan can ve mal güvenliği, bitki ve hayvan varlığı ile çevreye zarar vermeyeceğini, diğer bir ifadeyle, ürünün güvenli bir ürün olduğunu gösteren bir işarettir. CE işareti, Avrupa Birliği’nin uyulması mecburi olan mevzuatı kapsamında yer alan bir işaret olduğu için AB üyesi ülkelerde ve Türkiye’de piyasaya arz edilecek olan ürünlerin bu işareti taşıması zorunludur.

Bilindiği üzere, teknolojik gelişmenin günden güne hız kazanması, elektrikli ve elektronik ekipman atık miktarının da hızla artması sonucunu doğurmaktadır. Nitekim AB verilerine göre, hali hazırda elektrikli ve elektronik ekipman atıklarının, tüm atıkların % 4’üne tekabül ettiği tahmin edilmektedir. Bu durum hem tabiatı kirletmekte hem de dünyanın daha az gelişmiş bölgelerine teknoloji akışını engellemektedir. Bu kapsamda, atıkların çevre ve insan sağlığına karşı olumsuz etkilerinin önlenmesi amacıyla Avrupa Birliği Komisyonu, 2002/96/EC sayılı “Elektrikli ve Elektronik Ekipman Atıkları Direktifi” (Waste of Electronic and Electrical Equipment-WEEE) ile 2002/95/EC sayılı “Bazı Zararlı Maddelerin Kullanılmasının Sınırlandırılması Direktifi”ni (Restriction of the Use of Certain Hazardous Substances-RoHS) yayımlamıştır.

WEEE Direktifi, elektrikli ve elektronik ekipman atıklarının ayrı toplanmasını ve geri kazanımını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, üreticilerin ürünlerinin ömrünü tamamlama aşamasından da sorumlu tutulmaları esasından hareketle, söz konusu üreticilerden ürünlerini geri kazanım, geri dönüşüm ve parçalanabilirlik olanaklarını değerlendirerek tasarlamaları beklenmektedir. Öte yandan, WEEE Direktifini tamamlayıcı nitelikte olan RoHS Direktifi ise elektrikli ve elektronik ekipmanların bazı tehlikeli madde içeriklerinin azaltılmasını teminen yayınlanmıştır. RoHS Direktifine göre elektrikli ve elektronik ekipman atıkları ayrı toplanmış olsalar dahi içerdikleri tehlikeli maddelerden dolayı risk taşımaktadırlar. Söz konusu maddeler ise PBB (çok bromlu bifenil) ve PBDE (çok bromlu difenil eteril) kurşun, civa, kadmiyum, heksavalent krom olarak sıralanmaktadır. WEEE ve RoHS Direktifleri ile ilgili kurum T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı’dır